Projekt Huta-Kamienica... do wzięcia

Pod adresem: http://www.genealodzy.czestochowa.pl/pl/tgzc/aktualnosci/694-projekt-huta możecie Państwo pobrać plik "ged" z zawartością bazy. Jest to plik roboczy, zatem mogą pojawić się w nim błędy. Niemniej, może być Państwu pomocny w dalszych poszukiwaniach

pozdrowienia
Piotr Gerasch

Osadnicy w Nawarzycach

Dzięki Annie Urgacz-Szczęsnej możemy poznać nieznaną dotąd historię przybycia kolonistów do Nawarzyc. O Kamieniczanach w tej wsi pisałem w krótkim szkicu http://hutastara.blogspot.com/2013/02/sladem-kamieniczan-w-nawarzycach.html

Anna trafiła na pracę Bogumiły Szurowej "Zmiany układu przestrzennego wsi kieleckiej od XIII do połowy XX wieku" (ISBN 83-905256-6-6), gdzie na str. 48 możemy przeczytać [cyt.:]
"Osadnicy z Zachodu w początkach XIX w. poszukiwali terenów do założenia wsi lub osiedlenia się we wsi już istniejącej. Na przykład w 1827 r. Josif Dittrich i Franciszek Klar, osadnicy z „kraju Pruskiego a mianowicie z Górnego Ślonska” zasięgali informacji na temat możliwości osiedlenia we wsi Nawarzyce (gm. Wodzisław) 50 rodzin ^[231]. Rząd, widząc różnorakie trudności - odmówił ^[232], ale mimo to przybyły cztery rodziny i osiedliły się na pustkach. Z kolei w 1830 r. Józef Heislar - stolarz i tkacz ze wsi folwarcznej Kamienica Polska (Kaliskie), chciał dla siebie i swych  kolonistów, wykupić stojący pustką folwark w Nawarzycach, aby założyć fabrykę płótna bawełnianego. Ostatecznie w Nawarzycach osiadło 11 rodzin „cudzoziemców z kraju austriackiego”."
i dalej na str. 50 [cyt.:]
"Koloniści w Nawarzycach obciążeni byli takimi samymi powinnościami jak pozostali włościanie tej wsi, lecz przeliczonymi na czynsz ^[247]"

^{[231] AP Radom. ZDP-3698, 1827 r., nlb.
[232] Rząd widział trudności z przesiedleniem włościan do wsi Niegosławice, po wtore - osadnicy chcieli kupić las a na to chłopi by się nie zgodzili. Tamże
[247] Czynsz płacony był z góry. Z pisma z 11 XII 1832 r. podpisanego przez przedstawiciela gromady J.Rothmana, dowiadujemy się, że właściciel poza umową zażądał dodatkowych świadczeń w robociźnie (powaby) i dani. AP Radom. ZDP-3698, 1833 r., nlb.}

Serdecznie dziękuję za ten niezwykle istotny dla mnie sygnał, dzięki któremu możemy poznać przyczynę pojawienia się w Kieleckiem osadników znanych z Kamienicy Polskiej

Piotr Gerasch
^{zdjęcie za: http://mwk.com.pl}

Drzewo na... Święta

Na nadchodzące Święta mam prezent dla każdego, czyje korzenie wywodzą się z Huty Starej A. Każdy, kto chce otrzymać wykres (wywód przodków) swojego krewnego, a krewny ten znajduje się w bazie, otrzyma plik graficzny (wygenerowany przez Ahnenblatt) na swój adres mejlowy. Przy okazji, zachęcam do dyskusji i dzielenia się informacjami o Hucianach (i Kamieniczanach rzecz jasna). Niedługo być może wydzieli się odrębna podstrona na stronie Towarzystwa Genealogicznego Ziemi Częstochowskiej poświęcona projektowi, bowiem formuła bloga nie do końca się sprawdza.
Serdecznie pozdrawiam
Piotr

Kolonia Kurnos, związki z podczęstochowskimi koloniami tkackimi

Na związki Kurnosa z Kamienicą Polską i Hutą Starą A, w kontekście kolonizacji zwracał uwagę Andrzej Kuśnierczyk w 80. numerze "Korzeni", zainspirowany poszukiwaniami Marii Michniewskiej. Śledząc materiały źródłowe można istotnie dostrzec związki mieszkańców tej podbełchatowskiej kolonii z koloniami pod Częstochową. Już pierwsze pokolonizacyjne zapisy metrykalne parafii Kaszewice (właściwej dla Kurnosa), dotyczące małżeństw, przekonują nas o częściowo wspólnym pochodzeniu Kurnosian i Kamieniczan.
W dniu 22 września 1823 r. w Kaszewicach (nr 9/1823) ślubują Ignatz Steiner i Anna Helena Peikert - z Kurnosa. Trzy lata później, w Koziegłowach ślubuje... Franz Steiner (1800-) i Elisabeth Leeder (1802-1845) - z Kamienicy Polskiej. Trzy z czterech wymienionych osób łączy wspólne pochodzenie. Steinerowie i Leedrówna rodzą się bowiem w Kronstadt (ob. Kunštát; parafia loco); dodatkowo Ignacy i Franciszek to... rodzeni bracia. Na marginesie, Franz i Elisabeth Steinerowie osiadają ostatecznie w Kurnosie.
Z parafii Kronstadt pochodzili (na pewno) mieszkańcy Kamienicy:
- Theresia Bittner, żona Franza Wimmera, urodzona w 1793 w Schwarzwasser (ob. Černá Voda) i zmarła w 1856 w Kamienicy;
- Joseph Lerch, mąż Marianny z Polaczków, urodzony w 1807 w Kronstadt (ślub w Pocześnie).

Repoki, czyli z Morawskiej Trzebowy przez Hutę Starą do Łodzi

Metryka chrztu Antoniego Repoki (Poczesna, 1840)

Rodzina Repoki jest jedną z rodzin, dla których Huta Stara A była jedynie przystankiem w wędrówce. Prekursorami rodziny byli Franz Repoki (Reboky) urodzony około 1756 r. i Franziska Klautsch, która przyszła na świat na przedmieściu Morawskiej Trzebowy (Mährisch Trübau/Moravská Třebová) około 1777 r. Para pobrała się w dniu 7.05.1799 r. w Morawskiej Trzebowie i doczekała się na pewno 11 dzieci - 4 chłopców (Joseph Franz de Paula *1799, Franz Leopold 1801-1801, Franz Johann *1804, Vinzenz Johann *1808) i 7 dziewczynek (Paulina Franziska *1802, Aloisia Apollonia *1806, Barbara Johanna Theodora 1810-1811, Johanna Maria Theodora *1812, Amalia Theodora Charlotte Barbara 1814-1814, Klara Johanna 1816-1826, Cäcilia Magdalena 1818-1818).

Smolniccy w Kamienicy i Hucie

Smolniccy to jedna ze śląskich rodzin, które osiedliły się, a właściwie rozpoczęły linie swoich rodów w Hucie Starej A i Kamienicy Polskiej. Przystankiem w wędrówce była parafia Przybynów, skąd Smolniccy dotarli z Rud (Gross Rauden). W ramach kwerendy udało mi się odtworzyć rodzinę Walentego i Marianny z domu Tworuszka małżonków Smolnickich, żyjących na przełomie XVIII/XIX w.

Metryka chrztu Urbana Smolnickiego (Gross Rauden, 1778)

Para ta miała dzieci:

1) Grzegorza (1761-);

2) Marcina (1763-);

3) Magdalenę (1766-);

4) Katarzynę (1768-);

5) Fryderyka (1770-);

6) Sabinę (1773-);

7) Walentego (1775-);

8) Urbana (1778-1837);

9) Wawrzyńca (1783-1863).

Spośród wymienionych dzieci, rozpoznane są losy dwójki - Urbana i Wawrzyńca.

Zdarzenia z Huty Starej A (par. Poczesna, 1830)

Urodzenia:
Alojzy Weder
rodzice: Franz Weder (ok. 1791-1838), Magdalena Seifert (1803-)
*6.01; ~6.01; nr 5/1830

Edward Józef Seifried
rodzice: Ludwig Seifried (1805-), Barbara Weichert (ok. 1810-)
*12.01; ~13.01; nr 13/1830

Teresa Kraus
rodzice: Johann Kraus (1798-1855), Theresia Beil (1804-)
*22.01; ~23.01; nr 22/1830

Zdarzenia z Huty Starej A (par. Poczesna, 1829)

Urodzenia:
Anna Erker
rodzice: Joseph Erker (1799-1847), Viktoria Portele (1797-1847)
*7.02; ~7.02; nr 10/1829

Józefa Marianna Klaszka
rodzice: Joseph Klaschka (1808-), Anna [Marianna] Zohner (ok. 1808-)
*5.02; ~8.02; nr 11/1829

Jan Lang
rodzice: Joseph Lang (1800-1851); Anna Jenisch (1801-1847)
*7.03; ~8.03; nr 27/1829

Katarzyna z Conerów Górecka (1862-1927)

Spacerując jakiś czas temu po cmentarzu na Zawodziu trafiłem na bodaj najstarszy zachowany (i opisany) nagrobek Hucianki. Z podniszczonej już tablicy daje się odczytać napis:

Ś.P.

KATARZYNA

GÓRECKA

ŻYŁA LAT 65

ZM. 25-VIII 1927

PROSI O ZDROWAŚ

MARJA

Po sprawdzeniu w bazie ustaliłem, że pochowana kobieta to Katarzyna z d. Coner, córka kolonisty Johanna Zohnera (*1820 Kněžpole nr 1; Herzogsdorf) z drugiego małżeństwa z Franciszką z Myślinów (1825-1872).
Katarzyna przyszła na świat w Hucie 6 października 1862 r. i została ochrzczona w Pocześnie 12 października.
W akcie chrztu czytamy:
"205. Huta. Działo się w Pocześnie dnia dwunastego października tysiąc ośmset sześćdziesiątego drugiego roku o godzinie dwunastej w południe. Stawił się Jan Coner lat czterdzieści sześć liczący tkacz w Hucie zamieszkały katolik, w obecności Tomasza Reslera lat pięćdziesiąt i Franciszka Porteli lat trzydzieści sześć liczących, obydwóch tkaczy w Hucie zamieszkałych katolików, i okazał nam dziecię płci żeńskiej, urodzone w Hucie na dniu szóstym bieżącego miesiąca i roku o godzinie ósmej rano, z jego małżonki Franciszki z Myślinów lat trzydzieści sześć liczącej katoliczki. Dziecięciu temu na Chrzcie świętym w dniu dzisiejszym przez Xiędza Proboszcza niżej podpisanego odbytym nadane zostało imię Katarzyna a rodzicami jego chrzestnemi byli wyżej wspomniony Tomasz Resler i Magdalena Portela. Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany, a następnie przez nas podpisany został, gdyż z[e] stawających żaden pisać nie umie. X Falczyński PPP. USC."

W 1892 r. Katarzyna Coner poślubiła pochodzącego również z Huty Floriana Serwiliana Langa (s. Konstantego i Anny). Z tej pary urodzili się: Florian (1891-1965, żonaty z Rozalią Weran), Edward (1894-1895), Marta (1897-1972, zamężna za Józefem Najgebauerem) i Sylwester (1900-1920). Po śmierci pierwszego męża (1901), Katarzyna wyszła powtórnie za mąż, za Antoniego Góreckiego (*1874), syna Józefa i Emilii z Milnerów.
Rodzina Góreckich nie została jeszcze rozpoznana w ramach Projektu Huta-Kamienica.

Zdarzenia z Huty Starej A (par. Poczesna, 1828)

Urodzenia:
Marianna Zoth (Cott)
rodzice: Leopold Ignatz Zoth (1799-1848), Marianna Schmidt (1802-1832)
*11.01; ~12.01; nr 8/1828

Jan Kotsch
rodzice: Wenzel Kotsch (ok. 1795-), Agnieszka Porczyk (ok. 1799-)
*20.01; ~21.01; nr 14/1828

Józef Kraus
rodzice: Johann Kraus (1798-1855), Theresia Beil (1804-)
*1.03; ~2.03; nr 31/1828

Antoni Ficker (Fikker)
rodzice: Franz Ficker (ok. 1791-1850), Elisabeth Lang (1797-1852)
*12.03; ~13.03; nr 37/1828

Zdarzenia z Huty Starej A (par. Poczesna, 1827)

Urodzenia:
Józef Corn (Zorn)
rodzice: Joseph Zorn (ok. 1792-), Barbara Doležal (ok. 1795-)
*1.02; ~3.02; nr 18/1827

Józefa Basler
rodzice: Johann Basler (ok. 1779-1848), Maria Theresia Schuberth (1787-1849)
*17.03; ~19.03; nr 41/1827

Józef Rupprich (Rupprecht)
rodzice: Anton Rupprich /Rupprecht/ (ok. 1798-), Karolina Miller (ok. 1797-)
*20.05; ~21.05; nr 63/1827

Zdarzenia z Kamienicy Polskiej (par. Poczesna, 1826)

Urodzenia:
Antoni Herzig
rodzice: Anton Herzig (ok. 1805-), Theresia Cyzinska (ok. 1806-)
* 23.09; ~ 23.09; nr 75/1826

Marianna Czernicka
rodzice: Piotr Czernicki, Petronela Huras
*  24.09; ~ 25.09; nr 76/1826

Anna Hartmann (w akcie błędnie: Hofmann)
rodzice: Johann Hartmann (ok. 1785-), Rosalia Appel (urodzona jako Wolf) (1805-)
* 15.10; ~ 16.10; nr 83/1826

Zdarzenia z Huty Starej A (par. Poczesna, 1826)

Urodzenia:
Joanna Kraus
rodzice: Johann Kraus (1798-1855); Johanna Prix (1798-1826)
* 7.11; ~ 8.11; nr 87/1826

Rozalia Nagel
rodzice: Ignatz Nagl /Nagel/ (1770-1844); Johanna Sokele (ok. 1788-)
* 2.11; ~ 8.11; nr 90/1826

Ugoda pomiędzy Janem Trepką a nabywcami części wsi Huty Starej (1819)

Prezentuję treść kolejnego aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszem Truszkowskim. Rzecz dotyczy ugody zawartej z Janem Trepką przez nabywców Huty Starej A. Ugoda poprzedziła zawarcie umowy kupna-sprzedaży.

Ad N^rm 90
W Imieniu  nayiaśnieyszego Alexandra pierwszego Cesarza Wszech Rossyi Króla Polskiego etc.
Wszem w obec y każdemu zosobna komu otem wiedzieć należy wiadomo czyniemy, iż przed Notaryuszem naszym publicznym Powiatu Częstochowskiego Woiewództwa Kaliskiego zeznany iest Akt wosnowie następuiącey.

"Florian Sadowski Tytuł Dziedzictwa Wsi Kamienicy na Okupników przenieść dozwolił" (1819)

Prezentuję poniżej treść bardzo interesującego aktu notarialnego z 1819 r., spisanego przed notariuszem Antonim Truszkowskim w Częstochowie, na mocy którego małżeństwo Sadowscy przenoszą na nabywców wsi Kamienicy Polskiej "tytuł dziedzictwa".
N^ro 43

W Imieniu Nayiaśnieyszego Alexandra I^o Cesarza wszech Rossyi Króla Polskiego etc: etc: etc:

Wszem wobec i Każdemu Komu o tem wiedzieć należy, wiadomo czyniemy, iż przed Naszym Notaryuszem Publicznym, Powiatu Częstochowskiego, Woiewództwa Kaliskiego, spisany został Akt, w osnowie następuiącey.

Działo się w Wsi Kamienicy Polskiey, w Rezydencyi Dworskiey, w Powiecie Częstochowskim położoney dnia dziewiątego Marca, Roku Tysiąc, Ośmset Dziewietnastego

Przedemną Antonim Truszkowskim Notaryuszem Publicznym Powiatu Częstochowskiego, Woiewództwa Kaliskiego, w Częstochowie Starey, w Domu pod Liczbą dziewięćdziesiąt trzy przy Ulicy Targowey mieszkaiącym, i Urzędowanie swoie odbywaiącym, na żądanie Interessentów do Kamienicy Polskiey przybyłym w przytomności Świadków niżey wyrażonych Osobiście stawili się

Molkowie w Kamienicy Polskiej

W księdze zgonów nowo utworzonej parafii kamienickiej odnalazłem akt zgonu Letycji Molke. Odnotowano w nim, że w dniu 1 lutego 1877 r. zmarła w Kamienicy Polskiej czterdziestosiedmioletnia żona murarza, urodzona w Kaliszu, córka Jana i Agnieszki z Korytkowskich (nr 2/1877). Pozostawiła owdowiałego męża i syna. Obecność Molków w Kamienicy jest dla mnie o tyle zaskakująca, że rodzina ta nie wywodziła się z kręgu tkackiego, ani nie miała (znanych mi) powiązań rodzinnych z rodzinami z Kamienicy. Prawdopodobnie ten akt zgonu jest również jedynym kamienickim śladem rodziny. Owdowiały mąż, Apolinary (właściwie Apolinariusz Wojciech Stanisław) urodził się w 1833 r. w Częstochowie, jako syn architekta Jakuba i Anny z Bieńkowskich małż. Molków.

Lustracyia Dóbr prywatnych Stara Huta Li: A: (1845)

Właśnie minęły trzy lata od szczególnego zdarzenia dla historii Huty Starej A. Tym zdarzeniem było niewątpliwie przekazanie Archiwum Państwowemu w Częstochowę przez rodzinę p. Ryszarda Conera dokumentu (w rzeczywistości zbioru dokumentów) zatytułowanego "Lustracja Dóbr Prywatnych Stara Huta Lit. A położonych w Okręgu Częstochowskim Powiecie Wieluńskim Guberni Warszawskiej" z roku 1845, sporządzonej przez Komisarza Nadzwyczajnego Schoslanda. O dokumencie, Andrzej Kuśnierczyk napisał: Lustracja Huty Starej z 1845 r. to dokument niezwykły. Zasługuje na miejsce w dobrym archiwum i na wydanie drukiem - w formie podobizny oryginału.

Dzisiaj mam przyjemność zaprezentować treść jednego z dokumentów, tzw. protokołu ogólnego (karty 1-6; zachowano oryginalne brzmienie). 

Protokół Ogólny do Lustracyj Wsi prywatnej Stara Huta Lit A.
Działo się na gruncie Wsi Stara Huta Lit: A. dnia 12/24 Grudnia 1845 r:
Gdy w skutek Reskryptu Rządu Gubernialnego Warszawskiego z dnia 18/30 Listopada 1845 r: N^o 160.315/20.455 delegowany Komissarz, Lustracyią Wsi obok wyrażonej skończył, dla obiaśnienia rzeczy, co nastempuie nadmienia:

Śladem Kamieniczan w Nawarzycach...

Przeglądając akta zmarłych parafii w Pocześnie z roku 1847 trafiłem na bardzo interesujący zapis. Pod numerem 90 odnotowano zgon Konranta (sic!), dwuletniego syna Jana Cangego [Cange] z Kamienicy i jego zmarłej żony Rozyny. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie informacja o miejscu urodzeniu dziecięcia. W akcie zapisano, że Konrad urodził się w... Nawarzycach.

Akta parafii nawarzyckiej (świętokrzyskie) rzeczywiście potwierdzają taki fakt. W księdze chrztów z roku 1845, pod numerem 40 odnotowano:

Działo się w wsi Nawarzycach dnia szesnastego czerwca tysiąc ośmset czterdziestego piątego roku o godzinie szóstej po południu. Stawił się Jan Ceingel lat dwadzieścia cztery liczący katolik, tkacz w Nawarzycach zamieszkały, w obecności świadków: Kazimierza Lechowicza lat czterdzieści siedm i Kazimierza Kiełtuckiego lat trzydzieści trzy, liczący, obydwóch katolików zagrodników w Nawarzycach zamieszkałych, i okazał nam dziecię płci męzkiej urodzone w Nawarzycach pod numerem domu piętnastym dnia wczorajszego o godzinie pierwszej po południu, miesiąca i roku bieżących, z jego małżonki Bregidy [korekta najprawdopodobniej z imienia Regina; PG] z Marchwiczów lat dwadzieścia cztery liczącej, katoliczki. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym odbytym w dniu dzisiejszym nadane zostało imię Konrad a rodzicami jego chrzestnymi byli: Tobiasz Paull z Barbarą Kossową. Akt ten stawającym pisać nie umiejącym został przeczytany, a przez nas samych podpisany. X. Ignacy Stawowczyk Wikaryusz i USCywi[lnego]

Miejsca pochodzenia Kamieniczan

Poniżej przedstawiam miejsca pochodzenia mieszkańców Kamienicy Polskiej, rozpoznane do dzisiaj w ramach Projektu Huta-Kamienica.

Cesarstwo Austrii/Królestwo Czech:
- Bačetín; par. Bystré
- Blažkov; par. Nový Hrádek
- Bohdašín; par. Slavoňov
- Bystré; par. Bystré
- Černá Voda/Schwarzwasser; par. Kunštát

Pokřtieno gest ditie Jan syn Jiřzika Mislina..., czyli rzecz o Myślinach

Ochrzczone jest dziecię Jan syn Jerzego Myślina...
W taki sposób zaczyna się metryka chrztu Jana Myślina (1763-1822), czeskiego kolonisty - mieszkańca Kamienicy Polskiej. Myślinowie dotarli do Kamienicy prawdopodobnie z Helvíkovic. Wraz z Janem pod Częstochowę przybyła jego żona Elżbieta z Dostalów (1773-1858) oraz czterech synów: Prokop (1796-1829), Józef (1799-1877), Bartłomiej (1803-1848) oraz Kacper (1808-1823). Pierwszych dwóch synów przyszło na świat w miejscu pochodzenia rodziców, miejscowości České Libchavy. Bartl i Kaszpar urodzili się już w Helvíkovicach, gdzie rodzice musieli przeprowadzić się w okolicach przełomu XVIII i XIX wieku.
W akcie ślubu Jana z Elżbietą (České Libchavy; 22.07.1794), znajdziemy informację, że Jan był libchawskim chałupnikiem. W tym czasie nie żyli już ojcowie młodych. Przy małżonku zapisano - "Jan pozůstali wlastnÿ syn po Jiřzikowÿ Mislinowÿ Chalupnik", przy żonie - "Alžbieta pozůstala wlastni dczera po Waczlawowÿ Dostalowÿ a Rožinie N 94". Ślubu udzielił ks. Samuel Burger, w miejscowym kościele św. Wita.